April 2008

Διάβαζα πρόσφατα στο “πηγή Βουλής” για την προσπάθεια επιτάχυνσης της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης με το να δοθεί η δυνατότητα στους δικηγόρους να καταθέτουν ηλεκτρονικά τα δικόγραφα και τις προτάσεις τους όπως και η δυνατότητα να ελέγχουν την πρόοδο της υπόθεσής τους ηλεκτρονικά.

Όλα καλά θα μου πείτε, επιτέλους πρόοδος, το φως του πολιτισμού κλπ. Στην πράξη όμως αυτό που θα συμβεί τελικά είναι κλασσική περίπτωση μποτιλιαρίσματος. Φτιάχνουν ένα αυτοκινητόδρομο τριών λωρίδων που θα καταλήγει σε μονή - στην πραγματικότητα θα καταλήγει σε επαρχιακό χωματόδρομο με κροκάλες, περισσότερα παρακάτω.

Καταρχήν τα παραπάνω δεν είναι καινούργια ως concept. Τα περισσότερα τα εφαρμόζει εδώ και καιρό αυτοβούλως το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης (το οποίο έχει ένα εξαιρετικό τμήμα Πληροφορικής, να δείτε πως δύο, τρεις άνθρωποι στις σωστές θέσεις κάνουν τη διαφορά).

Δεύτερον τα όσα θαυμαστά προβλέπει το νομοσχέδιο αφορούν μόνο τα Διοικητικά Δικαστήρια, ένα κλάσμα δηλαδή των υποθέσεων, δεν υπάρχει πρόβλεψη για τις ποινικές και τις αστικές υποθέσεις. Καλό είναι να θυμίσουμε επίσης ότι έχει λήξει και η σύμβαση μαγνητοφώνησης των πρακτικών – αντί να επεκταθεί παντού – και έτσι θα επιστρέψουμε στα χειρόγραφα!

Ερχόμαστε τώρα στο πρακτικό μέρος. Ναι, η ηλεκτρονική υποβολή και παρακολούθηση των δικογράφων είναι απαραίτητη και έχει καθυστερήσει κιόλας. Θα διευκολύνει πολύ τη δουλειά των δικηγόρων οι οποίοι θα μπορούν να καταθέτουν γρηγορότερα περισσότερα έγγραφα για μεγαλύτερο αριθμό υποθέσεων. Τα οποία θα καταλήγουν στους υπολογιστές των δικαστικών καταστημάτων και εκεί αρχίζουν τα προβλήματα.

Η τεχνική υποδομή δεν υπάρχει παντού, μεγάλο μέρος του προσωπικού είναι ανεκπαίδευτο και το χειρότερο, δεν έχει καλλιεργηθεί η απαραίτητη κουλτούρα. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι μέρος των αποφάσεων των ποινικών δικαστηρίων για παράδειγμα γράφονται ακόμη και σήμερα στο χέρι. Κάποιες γράφονται στη γραφομηχανή και ακόμη και στις περιπτώσεις που γίνεται χρήση υπολογιστή δεν υπάρχει η πρόβλεψη διατήρησης του ηλεκτρονικού αρχείου! Η απόφαση τυπώνεται και “χάνεται” για πάντα. Αυτό σημαίνει ότι όποια αναζήτηση, εξαγωγή στατιστικών ή άλλων δεδομένων πρέπει να γίνει με το χέρι, ξαναπερνώντας από την αρχή ολόκληρο το κείμενο.

Το ιδανικό θα ήταν να ξεκινήσεις τη διαδικασία εκσυχρονισμού από το σημείο στο οποίο βγαίνει το τελικό “προϊόν” – η δημοσίευση της απόφασης – και προχωράς προς τα πίσω, όχι το ανάποδο.

Κάτι τελευταίο. Να μεταφέρω ένα ανέκδοτο για να εξηγήσω την αναφορά μου στην έλλειψη κουλτούρας. Στη δίκη στο Εφετείο για την πτώση του Γιακοβλεφ, μία μεγάλη δίκη που θα κρατούσε γύρω στο μήνα με πολλούς μάρτυρες και ιδιαίτερα τεχνικές καταθέσεις, έτυχε να επιλεγεί γραμματέας έδρας - το άτομο που κρατά τα πρακτικά - κάποια που δακτυλογραφούσε ταχύτατα. Σκέφθηκε λοιπόν να εκμεταλλευτεί το γεγονός και να πληκτρολογήσει κατευθείαν τα πρακτικά σε έναν επεξεργαστή κειμένου γλυτώνοντας χρόνο και κόπο για ένα κάρο ανθρώπους.

Ο δικαστής συμφώνησε και στήθηκε λοιπόν ένας υπολογιστής στην έδρα με ups (αν και συνήθως τα μεγάλα δικαστικά μέγαρα έχουν δικούς τους υποσταθμούς, γιατί αν πέσει το ρεύμα οι υπολογιστές θα είναι από τα τελευταία τους προβλήματα!), αυτόματη αποθήκευση του κειμένου, συχνή του εκτύπωση και τα σχετικά ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία.

Η προσπάθεια αυτή δεν διήρκεσε ούτε μισή ώρα. Γιατί; Ένας δικηγόρος διαμαρτυρήθηκε ότι – σε μία αίθουσα 150 ατόμων που γίνεται κακός χαμός – τα πλήκτρα έκαναν θόρυβο και δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί. Ο δικαστής δεν είχε άλλη επιλογή από το να διακόψει το πείραμα.

{ 1 comment }